De Vrije School Zoetermeer

Ruim dertienduizend Zoetermeerse kinderen gaan naar de basisschool. Acht jaar lang, vijf dagen per week. Ze leren er rekenen, schrijven en met anderen omgaan. Hoe gaat dat in zijn werk? Hoe brengen scholen kinderen iets aan het verstand? In deze serie kunt u kennismaken met verschillende soorten basisonderwijs. Dit is het vijfde en laatste artikel in een serie voor de Postiljon.

Gepubliceerd op 23 februari 2006.


Met zijn tong buitenboord van inspanning tekent Thijs een groot vikingschip in zijn taalschrift. Bovenaan op de bladzij staan de zinnen die hij maakte met de woorden schaar, schoon, schip. Klas twee (groep vier) van de Vrije School leert de sch-klanken.

“De term Vrije School betekent niet dat de kinderen hier kunnen doen en laten wat ze willen”, vertelt directeur Steef van de Horst. “We halen de kerndoelen van het Ministerie van Onderwijs. Er wordt volgens vaste lesroosters lesgegeven. Maar wij laten ze vrij om zich te ontwikkelen in een richting die bij hen hoort.” Niet de economische behoeften van de maatschappij zijn het uitgangspunt, maar de behoeften en mogelijkheden van de kinderen. “Ons doel is dat de kinderen vrij en creatief een bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij.”

De Vrije School is gebaseerd op de antroposofie van Rudolf Steiner. Hij beschrijft de ontwikkeling van kinderen in fasen met bijbehorende vaardigheden en ontwikkelingskansen. Een kleuter is vooral bezig met beelden, spel en nabootsen. Pas na het wisselen van tanden, als het kind ongeveer zes is, is het 'schoolrijp'. Dan is het talent om schoolse kennis tot zich te nemen groter. Schrijven en tellen begint daarom pas in groep drie. Een paar jaar later is het kind goed in staat om verschillende talen op te nemen. Daarom krijgen de leerlingen ook Duits, Frans en Engels.

De lessen worden in periodes van drie weken geclusterd. De klas van juf Sita is nu in de taalperiode: drie weken lang zijn ze elke ochtend twee uur met taal bezig. Na de pauze komen vakken als handenarbeid en vormtekenen aan bod. Vormtekenen bestaat uit het herhalen van basale vormen. Van der Horst: “Het is de kunst om het heel gelijkmatig te maken en evenwicht in de figuren te vinden. Dat helpt in de concentratie.”

Veel aandacht is er voor de jaarfeesten. Niet alleen kerst en pasen worden gevierd, maar ook Sint Michael, Sint Maarten, Driekoningen en Sint Jan. De feesten geven aandacht aan belangrijke levensthema's en structureren het jaar. Daarnaast hebben ze een sociale functie. De leerlingen zijn intensief bij elkaar betrokken. De ouderen helpen de jongeren, de jongeren trekken zich op aan de 'groten' die al zoveel kunnen.

De leerlingen krijgen ook euritmie. Een gedicht of muziek wordt in lichaamsbeweging uitgedrukt. Door de hele school heen speelt kunst en schoonheid een belangrijke rol. “Als een ruimte er verzorgd en mooi uitziet, voel je je prettiger. Dan werk je beter”, legt Van der Horst uit. Er worden zoveel mogelijk natuurlijke materialen gebruikt. De ramen in de deuren van de klassen zijn versierd met glooiende stroken pasteltinten, waar zacht licht doorheen komt. Zo krijgt ook het taalschrift van Thijs de kunstzinnige afwerking die het verdient. Hij kleurt een rood kader om de bladzij en maakt de strepen op de vlag van het vikingschip nog eens extra rood.

De Vrije School 'kweekt' zeker niet allemaal kunstenaars. Van der Horst: “Het gaat om een vrije en creatieve geest. Daar heb je altijd wat aan in de maatschappij.”
Pin It

Auteursrecht

Op dit werk rust auteursrecht. Wil je het voorlezen in een groep? Prima, maar laat het me even weten. Publiceren op papier of web? Vraag naar de voorwaarden.  © Hilda Algra

Aanbieding

Nieuwsbrief met tips

typemachien